Hành động trái tinh thần nhân đạo và vô giá trị

Trong các ngày 17 và 18.7, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Lương Thanh Nghị đã 2 lần ra tuyên bố phản đối các hành động phi pháp của Trung Quốc. Thứ nhất là vụ tàu Trung Quốc truy đuổi, uy hiếp 2 tàu cá Việt Nam đang hoạt động thường ngày ở khu vực quần đảo Hoàng Sa; cho người lên tàu khống chế, lục soát, đánh đập ngư dân, đập phá và lấy đi một số tài sản. Tàu hải giám Trung Quốc trong một đợt bằng ở biển Đông - Ảnh: Sina Về sự việc này, ông Lương Thanh Nghị nêu rõ hành động trên vi phạm chủ quyền của Việt Nam đối với Hoàng Sa, quyền chủ quyền và quyền tài phán của Việt Nam ở biển Đông, trái với ý thức đối nhân đạo với ngư dân, các quy định của luật pháp quốc tế… Theo TTXVN, đại diện Bộ Ngoại giao Việt Nam đã gặp đại diện Đại sứ quán Trung Quốc tại Hà Nội trao công hàm phản đối. Bên cạnh đó, ông Lương Thanh Nghị cũng khẳng định việc Trung Quốc cấp giấy căn cước và giấy trú ngụ cho những người đang hàm phi pháp tại Hoàng Sa là vi phạm chủ quyền không thể tranh biện của Việt Nam đối với 2 quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa và hoàn toàn vô giá trị. Giải đáp phỏng vấn của Thanh Niên về các diễn biến trên, GS Carl Thayer (Học viện Quốc phòng Úc) cho rằng hành động truy đuổi, thị oai tàu cá Việt Nam đã vi phạm nghiêm trọng pháp luật quốc tế. Ông khẳng định chính quyền Trung Quốc có nghĩa vụ nghiêm trang điều tra, xử lý nghiêm khắc. Tuy nhiên, theo kinh nghiệm của ông, hầu như chưa có thuyền trưởng Trung Quốc nào bị trừng phạt vì những hành động tương tự với lập luận vô lý từ nước này rằng đó là “biện pháp thực thi pháp luật thường ngày trong vùng biển Trung Quốc”. Ngoài ra, GS Thayer nhận định hành động cấp giấy má phạm pháp nói trên cũng là nhằm “thường ngày hóa” tuyên bố chủ quyền phi lý của Trung Quốc, hao hao như việc phát hành hộ chiếu in bản đồ đường lưỡi bò trước đây và là kết quả của việc Trung Quốc đơn phương thành lập cái gọi là “TP.Tam Sa” hồi năm ngoái. Ông cảnh báo rằng những vụ hao hao có thể sẽ tiếp diễn. Từ đó, ông Thayer cho rằng trong các cuộc bàn luận sắp tới về Bộ luật lệ xử sự tại biển Đông (COC) với ASEAN, Trung Quốc sẽ phản kháng những núm kềm chế cái gọi là “thực thi pháp luật thường nhật hoặc khẳng định chủ quyền” của nước này trên biển. Mỹ kêu gọi đẩy nhanh thương lượng COC Tờ PhilStar ngày 19.7 dẫn lời Phó tổng thống Mỹ Joe Biden giục giã ASEAN và Trung Quốc đẩy nhanh đàm phán để cho ra đời COC, bộ quy ước mang tính buộc ràng pháp lý để xử lý các tranh chấp trên biển Đông. Trong bài phát biểu tại Washington về chính sách của Mỹ với châu Á - thái hoà Dương trước chuyến thăm Ấn Độ và Singapore vào tuần tới, ông Biden khẳng định toàn bộ đều có lợi khi bảo đảm tự do hàng hải, tôn trọng luật pháp quốc tế và giải quyết tranh chấp một cách hòa bình. “Điều đó tức thị không hăm dọa, cưỡng bức hay hành động hung hăng trên biển”, Phó tổng thống Mỹ tuyên bố. Trọng Kha An Điền - Trọng Kha